Als je weleens met je hoofd onder een oude eik hebt gelegen en naar de wolken hebt gekeken, dan weet je dat niet elke wolk een storm aankondigt. Soms drijven ze gewoon rustig voorbij. Zo is het ook met de beurs. Op korte termijn kan het flink waaien, maar op lange termijn is het beeld doorgaans zonniger. Waarom dat zo is, is een boeiend verhaal dat verweven zit met de groei van de mensheid zelf. Trek je schoenen maar uit, want we gaan hier even rustig doorheen wandelen.
Groei van de wereldeconomie als motor achter de beurs
De beurs is in de basis een spiegel van de economie. Bedrijven vertegenwoordigen een optelsom van menselijke ambitie, innovatie en ondernemerschap. Wanneer de economie groeit — en dat doet ze over de lange adem — groeien de bedrijven mee. Nieuwe technologieën, verbeterde productiviteit, toenemende wereldhandel en stijgende welvaart zorgen ervoor dat bedrijven jaar na jaar meer kunnen verdienen.
Neem bijvoorbeeld de afgelopen honderd jaar. Ondanks twee wereldoorlogen, een grote depressie, olieschokken, bankencrisissen en een pandemie, is de gemiddelde economische groei per jaar positief gebleven. Volgens cijfers van de Wereldbank groeit het wereldwijde bruto binnenlands product (bbp) gemiddeld met ongeveer 3% per jaar. Dat lijkt misschien niet spectaculair, maar compounding — het beroemde ‘rente-op-rente-effect’ waar Einstein zo lovend over was — maakt van kleine jaarlijkse groei na verloop van tijd indrukwekkende bergen.
Zelf zie ik het zo: investeren in de beurs is als het planten van een boom. De eerste jaren lijkt er weinig te gebeuren, maar twintig, dertig jaar later sta je in de schaduw van een indrukwekkende eik. Die boom groeit niet lineair. Soms stormt het en breken er takken af, maar de algemene richting is omhoog.
Waarom zorgen inflatie en innovatie samen voor stijgende aandelenkoersen?
Een interessante cocktail die vaak over het hoofd wordt gezien, is de combinatie van inflatie en innovatie. Inflatie — de algemene prijsstijging — zorgt ervoor dat goederen en diensten duurder worden. Bedrijven die prijzen kunnen doorrekenen aan klanten, zien hun omzetten stijgen, zelfs als hun volumes gelijk blijven. Denk aan een bakker: als de prijs van een brood stijgt van €2 naar €2,20 en hij verkoopt nog steeds evenveel broden, dan stijgt zijn omzet vanzelf.
Innovatie doet daar nog een flinke schep bovenop. Bedrijven vinden voortdurend nieuwe manieren om efficiënter te werken, nieuwe markten aan te boren of revolutionaire producten te lanceren. Van de eerste Ford T tot de iPhone en de elektrische auto’s van Tesla: innovatie creëert nieuwe waarde die voorheen simpelweg niet bestond. En wie innoveert, groeit vaak sneller dan de markt. Als investeerder profiteer je daarvan. In mijn persoonlijke portefeuille probeer ik altijd ruimte te maken voor bedrijven die écht iets nieuws brengen, hoe hobbelig de weg soms ook is.
De beurs straft paniek en beloont geduld
Wie de beurs op korte termijn bekijkt, ziet vooral chaos. Maar wie een stapje achteruit zet en de langere termijn beschouwt, ontdekt een opvallend patroon: geduld wordt beloond. De geschiedenis toont dat beleggers die tijdens crisismomenten hun hoofd koel houden, vaak de grootste winsten boeken.
Een klassiek voorbeeld is de kredietcrisis van 2008. Wie toen in paniek zijn aandelen verkocht, slikte zware verliezen. Maar wie rustig bleef zitten of zelfs bijkocht, zag zijn beleggingen binnen een paar jaar herstellen — en daarna nieuwe hoogtes bereiken. Hetzelfde verhaal herhaalde zich tijdens de coronacrash in maart 2020: in een paar weken tijd kelderde de beurs, om daarna in recordtempo te herstellen en zelfs nieuwe records te breken.
Mijn ervaring leert dat emoties de grootste vijand zijn van de belegger. Angst en hebzucht zijn slechte raadgevers. Een goede belegger moet soms een beetje zen zijn, als een monnik die mediteert terwijl de wereld rondom hem instort. Niet gemakkelijk, dat geef ik toe. Maar essentieel.
Waarom blijft beleggen in de beurs een van de beste manieren om vermogen op te bouwen?
Er zijn weinig alternatieven die over lange perioden betere rendementen hebben opgeleverd dan de beurs. Vastgoed? Zeker, maar het vereist vaak hoge instapkosten, onderhoud en administratieve rompslomp. Obligaties? Betrouwbaarder, maar doorgaans lager rendement. Spaargeld? Dat smelt langzaam weg door inflatie, als sneeuw onder de lentezon.
Historisch gezien levert een brede aandelenportefeuille — denk aan een wereldwijde index zoals de MSCI World — gemiddeld 7% tot 8% rendement per jaar op, inclusief dividenden. Dat lijkt misschien bescheiden, maar door het samengestelde effect kan zelfs een relatief kleine maandelijkse investering op termijn een comfortabel kapitaal opleveren. Zoals Warren Buffett ooit zei: “De beste tijd om een boom te planten was twintig jaar geleden. De op één na beste tijd is vandaag.”
Zelf probeer ik elke maand, zonder uitzondering, een stukje van mijn inkomen te beleggen. Alsof ik automatisch een spaarrekening voor mijn toekomstige zelf aan het vullen ben. Of de beurs nu stijgt of daalt, ik blijf kopen. Dat is soms mentaal lastig — het voelt alsof je een natte paraplu koopt tijdens een stortbui — maar op de lange termijn blijkt het bijna altijd de juiste zet.
Is het vandaag nog steeds slim om te starten met beleggen?
Een veelgehoorde vraag, en terecht. Zeker in tijden waarin de media vol staan met doemscenario’s over inflatie, rentestijgingen of geopolitieke spanningen. Toch zou ik zeggen: ja, absoluut. Er is nooit een “perfect” moment om te beginnen met beleggen. Wachten op het ideale instapmoment is als wachten tot alle verkeerslichten op groen staan voor je vertrekt: je blijft uiteindelijk stilstaan.
Een strategie die ik zelf altijd aanraad, zeker voor beginners, is gespreid instappen. In plaats van in één keer een groot bedrag te investeren, verdeel je het over meerdere maanden. Dat heet dollar-cost-averaging. Hierdoor koop je soms tegen hoge koersen, soms tegen lage, maar gemiddeld kom je goed uit. Het belangrijkste is om überhaupt te beginnen en trouw te blijven aan je plan.
De beurs heeft op lange termijn altijd haar optimistische natuur laten zien. Niet omdat er geen problemen zijn, maar omdat mensen creatief, ondernemend en veerkrachtig zijn. En zolang dat zo blijft — en ik geloof daar rotsvast in — zal de langetermijnverwachting van de beurs positief blijven.